Thứ Ba, 12 tháng 5, 2009

Chuyện ở Sao Biển



(TBKTSG Online) - Hai tuần trước có việc ra Phú Quốc, như mọi lần tôi nghỉ lại ở Sao Biển, một khu resort trên bãi biển cạnh chân đồi Bà Kèo, trông ra vịnh Thái Lan.

Marillyn và Alan

Tại đây, tôi có dịp trò chuyện với hai vợ chồng Marillyn và Alan, du khách Anh Quốc. Là người dân của xứ sở bao bọc tứ bề là biển cả mênh mông, nhưng cả hai đều tỏ ra rất thích thú với khí hậu, thiên nhiên và con người ở Phú Quốc.


Bữa đó, dù sắp rời Sao Biển vào chuyến bay cuối giờ buổi sáng nhưng vẫn thấy cả hai phơi trần trên cát nằm đọc sách, tôi hỏi họ về Phú Quốc và Sao Biển. Hai vợ chồng trao đổi nhau một chút rồi chị Marilyn ghi vào sổ tay của tôi mấy dòng này:

“Tôi không nghĩ rằng mọi người Việt Nam đã nhận ra đất nước mình đẹp đến mức nào, vì nếu họ nhận ra thì họ đã giữ cho nó sạch sẽ hơn; ở Phú Quốc, chỗ nào cũng gặp rác. Tôi hy vọng nơi này sẽ không phát triển theo hướng “Tây phương hóa” và làm biến dạng nó. Nên giữ cho các khu nghỉ dưỡng nhỏ vừa phải, phù hợp với bản sắc của đất nước mình.

Tôi cho rằng Sao Biển là một khu nghỉ dưỡng tốt và chắc chắn chúng tôi sẽ quay lại đây lần nữa, để thư giãn thoải mái trên ghế tắm nắng mà thấy tiện nghi như ở trong phòng. Nhưng trên hết, đây là một nơi cực kỳ thanh bình với những nhân viên thân thiện và nồng hậu như biển cả”.



Đảo Phú Quốc bây giờ đang có hàng chục khu nghỉ dưỡng như Sao Biển, rộng chừng hai héc ta trở lên. Chỉ tiếc là một số nơi có xu hướng “bê-tông hóa” những dãy bungalow, không còn được nhẹ nhàng tự nhiên như Sao Biển.




Hôm nghỉ ở đây, tôi gặp cảnh ba cặp khách Tây ghé Sao Biển chơi rồi trở về dời chỗ từ một bungalow gần đó sang đây nghỉ nốt những ngày còn lại. Hỏi chuyện, một người đáp gọn lỏn: “Ở đây thanh bình hơn”.





Lạ là, như mọi năm bắt đầu vào mùa mưa thì du khách Tây giảm hẳn, nhưng năm nay theo lời anh Phạm Mỹ, chủ nhân khu Sao Biển, khách Tây vẫn tiếp tục đặt phòng. Điều này làm anh vui, nhưng dường như cũng khiến anh nghĩ ngợi nhiều.


Anh Mỹ đang phân vân trước một sự lựa chọn: có nên liên doanh với một nhà đầu tư nước ngoài để nâng cấp Sao Biển hiện đại hơn, trong đó có xây thêm hồ bơi? Anh còn có dự định mở thêm một tour mới, ngoài mấy tour lặn biển và câu mực, do một người bạn đảm trách lâu nay. Đó là tour khám phá vườn rừng trên đồi Bà Kèo.

Nơi đó, gia đình anh còn một mẫu vườn rừng trồng chen nào dừa, xoài, mít… giữa hằng hà đá núi nhỏ to, cảnh vật còn hoang dã.

Khách Tây chỉ cần trả 10 đô la, vắt theo một cái võng, lội bộ chừng 15 phút cùng một người làm vườn lên thăm rẫy trồng cây ăn quả và khám phá hệ sinh thái rừng của Phú Quốc; sau đó lại "hạ sơn" để ngâm mình trong sóng biển.

Đồi Bà Kèo

Ông Nguyễn Văn Bé - cha vợ của anh Phạm Mỹ

Anh Mỹ thổ lộ chuyện này với vài người bạn; nhiều người khuyên anh nên liên doanh đầu tư phát triển cơ ngơi, nhưng cũng không ít ý kiến e dè, nghi ngại.

Riêng chuyện mở thêm tour mới thì mọi người trong gia đình và bạn bè đều đồng tình ủng hộ. Bởi vì chỉ giới thiệu tour, khách thích thì làm, không thì thôi, không ảnh hưởng mấy tới thiên nhiên và môi trường sống. Còn chuyện nâng cấp khu nghỉ dưỡng như nhiều nơi đang làm trên đảo thì… khó tính quá!

Anh Phạm Mỹ

Hôm rồi, tôi chợt nghĩ tới Marilyn và Alan và gởi email, kể lại câu chuyện này với họ. Marilyn hồi âm với những lời góp ý như từ một người bạn:

“Với những bungalow thì có thể chăm chút thêm một ít cho nội thất là đạt được sự hoàn hảo. Tại sao cần phải xây thêm một cái hồ bơi khi mà mình chỉ ở cách biển ấm áp có vài bước chân? Những resort lớn ở Phú Quốc nhìn cứ y như nhau, chẳng có được cái cảm giác là mình đang ở đâu; nhưng Sea Star thì lại đặc biệt, nó hoà hợp với chung quanh, nó đơn giản mà nổi bật. Nó làm cho mình cảm thấy tràn ngập sự yên bình. Thế nên, xin đừng làm cho nó giống như ở những nơi khác.


Không phải tất cả du khách phương Tây đều thích hồ bơi, quán bar, cây thông... Rất nhiều người trong chúng tôi muốn cảm nhận được những điều mà các bạn có ở Việt Nam, một xứ sở đẹp nổi bật với những con người có lẽ là tốt nhất trên thế giới. Còn về chuyện rác thải, nó có khắp nơi ở Việt Nam.

Tôi thấu hiểu cuộc sống vất vả như thế nào của nhiều người Việt Nam, nhưng họ lại thật sự may mắn khi sống ở một trong những đất nước đẹp nhất mà chúng tôi từng đặt chân đến”.

══════════════
Ảnh: Mỹ Xuyên
══════════════

Bài đã đăng tại Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online
URL: http://www.thesaigontimes.vn/Home/
vanhoadulich/dulich/18937/


Mời xem thêm:


Thứ Bảy, 9 tháng 5, 2009

Tôi nghĩ đến sự phát triển bền vững

Anh tên Trịnh Công Phát, năm nay 48 tuổi, quê gốc Chợ Gạo, Tiền Giang, nhưng cuộc sống đẩy đưa khiến anh chọn Phú Quốc làm nơi lập nghiệp. Sau nhiều năm gắn bó với nghề làm dịch vụ du lịch, sản xuất rượu mang nhãn hiệu Sim Sơn, bây giờ anh lại say mê với dự án “Xây dựng mô hình bảo tồn, nghiên cứu phát triển cây sim rừng đảo Phú Quốc”. TTCT vừa có cuộc trò chuyện thân tình với anh...

Hoa sim

Khởi nghiệp từ... rau


* Cơ duyên gì khiến anh, một nông dân gốc Tiền Giang, lại trở thành doanh nhân gắn bó với đảo Phú Quốc?

- Năm 1979 tôi đang đi học thì chiến tranh biên giới phía Bắc xảy ra. Tôi được tuyển vào quân chủng hải quân về công tác tại Vùng 5 hải quân đóng ở Phú Quốc. Năm 1983 tôi chuyển ngành về dạy học trên đảo Phú Quốc và ở lại lập nghiệp luôn tới bây giờ.

* Nhưng khởi nghiệp của anh hình như đâu phải từ cây sim Phú Quốc?

- Đúng, tôi khởi nghiệp từ... vườn rau. Cuối những năm 1980 kinh tế rất khó khăn, tôi và bà xã dạy học trên đảo lương không đủ sống nên tụi tôi phải trồng rau màu, chăn nuôi gà bán để cải thiện kinh tế gia đình. Vừa làm nông dân vừa làm thầy giáo, lúc đó có hai chú nhóc chào đời nên phải tích cực tăng gia cải thiện.



Nhà hàng và món ngon của Vườn Táo

Trong một lần về Tiền Giang thăm gia đình, thấy bà con trồng táo tốt quá nên tôi mua 200 cây về trồng trong vườn nhà. Ngày táo có trái dân trên đảo vô thăm vườn rất đông vì trên đảo không có ai trồng loại trái cây này. Từ vườn táo tụi tôi trồng thêm vườn mận, vườn ổi, vườn sim. Khách vô tham quan ngày một đông, lại có nhu cầu giải khát tại chỗ nên tụi tôi bán thêm dừa tươi, nước đá chanh, nước ổi cho khách. Sau này khách đòi mua gà nuôi trong vườn nấu cháo, mình bán luôn. Từ đó hình thành quán Vườn Táo lúc nào không hay. Nói là quán cho oai chứ thật ra khách muốn ăn cháo gà phải cùng chủ xắn quần rượt gà để bắt rồi phụ nhổ lông làm thịt, sau đó trải chiếu ngoài gốc cây ăn chứ đâu có nhà ăn như bây giờ.
* Từ táo qua sim... phải có nguyên nhân gì đó chứ?

- Anh đến Phú Quốc rồi chắc cũng thấy rừng sim giống như chiếc áo đẹp khoác lên hòn đảo. Tháng chín tháng mười là mùa sim trổ hoa, trên sườn núi, dọc các con suối trong rừng và hai bên đường đâu đâu cũng tím ngắt một màu hoa.

Dưới góc nhìn kinh doanh, rừng sim còn là nơi cung cấp nguyên liệu cho nghề sản xuất rượu sim, một loại rượu độc đáo của Phú Quốc. Rừng sim cũng là nơi hàng ngàn nông dân nghèo trên đảo kiếm sống mỗi khi mùa sim chín, họ thu hoạch trái bán cho những nhà sản xuất rượu trên đảo mà không phải bỏ vốn đầu tư hay bỏ công chăm sóc... Thấy nhiều nước nổi tiếng với nghề trồng nho để sản xuất rượu cung cấp cho cả thế giới, tôi nghĩ vì sao chúng ta không làm cho Phú Quốc trở thành nơi trồng sim, sản xuất rượu sim và các loại rượu làm từ trái sim rừng của Việt Nam. Tôi tin là nó sẽ chinh phục thế giới như rượu nho của châu Âu.

... và giấc mơ sim

Trái sim
“Tôi thấy cây sim rừng của Phú Quốc rất đặc biệt, khác những loại sim trong đất liền ở miền Trung và miền Bắc. Nhiều sản phẩm độc đáo chỉ Phú Quốc mới có được từ cây sim và dân nghèo cũng nhờ cây sim để thoát nghèo. Vì vậy tôi đã giúp anh Trịnh Công Phát xây dựng đề án “Xây dựng mô hình bảo tồn, nghiên cứu phát triển cây sim rừng đảo Phú Quốc”. Chủ yếu lập ra cho được một kiểu sử dụng đất rừng Phú Quốc, vừa bảo vệ môi trường rừng vừa tạo ra của cải phi gỗ để giúp dân xóa đói giảm nghèo, vừa sản xuất ra đặc sản Phú Quốc đem lại nguồn thu cho ngân sách”. GSTS VÕ TÒNG XUÂN


* Dự án bảo tồn rừng sim của anh cũng xuất phát từ ý định này?


- Dự án này nhằm mục đích bảo tồn và phát triển những khu rừng sim hiện có, nghiên cứu toàn diện giống sim rừng ở Phú Quốc, phân lập, xác định những giống cho năng suất, chất lượng cao để bảo tồn và phát triển giống, xây dựng mô hình thâm canh, xen canh cây sim với các loại cây khác có giá trị kinh tế cao, sau đó chuyển giao quy trình sản suất cho nông dân trong vùng.

Mô hình này là sự hợp tác của bốn “nhà”: Nhà nước xây dựng chủ trương chính sách quản lý phát triển rừng; nhà khoa học nghiên cứu chuyển giao công nghệ; nhà doanh nghiệp định hướng phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm; nhà nông trồng và xây dựng vùng nguyên liệu trên cơ sở áp dụng những thành tựu khoa học đã đạt được.

* Nông dân có được lợi gì từ dự án này không?

Hái sim

- Có chứ, đó là lợi ích từ một loại cây trồng có hiệu quả kinh tế cao, vốn đầu tư thấp phù hợp năng lực tài chính của các hộ nông dân nghèo trên đảo. Môi trường cảnh quan thiên nhiên trên đảo được bảo vệ và phát triển bền vững. Doanh nghiệp có được một vùng nguyên liệu tập trung rộng lớn nhưng ít vốn đầu tư. Nhà nước có thêm nguồn thu ngân sách lớn từ thuế tiêu thụ đặc biệt của rượu sim. Những cánh rừng sim này được người dân tự quản lý vì rừng chính là nguồn thu nhập của họ.

* Được đánh giá cao tại hội thảo của Trung tâm Khuyến nông khuyến ngư quốc gia thuộc Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn tổ chức ở Phú Quốc tháng 3-2009, dự án đã tiến triển tới đâu rồi?

- Hiện nay các nhà khoa học và tôi đã thỏa thuận thống nhất một số đề tài sẽ triển khai nghiên cứu trong thời gian tới, bao gồm nghiên cứu cây sim rừng, định hướng nghiên cứu một số sản phẩm khác ngoài rượu, nhằm mục tiêu đa dạng hóa các sản phẩm từ cây sim. Đối với chính quyền địa phương, sau hội thảo tại Phú Quốc hôm 6-3, ngành chức năng tỉnh Kiên Giang và huyện đảo Phú Quốc đang xúc tiến các thủ tục pháp lý để thực hiện dự án. Các nhà khoa học cũng bắt tay vào thực hiện theo các chương trình riêng của họ.

Nụ hoa sim

Chúng tôi đã mua 6ha đất để trồng sim và chuẩn bị xây dựng một trung tâm nghiên cứu ở ấp Rạch Hàm, xã Hàm Ninh làm nhiệm vụ nghiên cứu giống, quy trình công nghệ sau thu hoạch, quy trình trồng trọt thâm canh và xen canh cây sim trên nền đất rừng của Phú Quốc. Những kết quả nghiên cứu ở đây sẽ được chuyển giao cho các hộ nông dân về kỹ thuật, nhằm hình thành vùng chuyên canh cây sim cho Phú Quốc để phục vụ ngành công nghiệp rượu sim trong tương lai.

* Nghe đâu anh còn mời được GSTS Võ Tòng Xuân ở Đại học An Giang viết dự án và sau đó một số nhà khoa học ở Đại học Cần Thơ tham gia dự án?

- Tôi gặp thầy Xuân một lần ở Cần Thơ qua sự giới thiệu của một người bạn nhân dịp tôi vào quảng bá các món ăn đặc sản của Phú Quốc và rượu Sim Sơn. Khi chuẩn bị xây dựng vùng nguyên liệu cho rượu sim Phú Quốc, tôi tìm đến thầy Xuân để trình bày ý tưởng, sau đó mời thầy ra Phú Quốc tìm hiểu thực tế. Qua khảo sát thực tế, đánh giá tiềm năng cũng như lợi ích mà cây sim mang lại cho nông dân nghèo trên đảo và cho ngân sách địa phương, thầy Xuân đã đồng ý cùng tôi xây dựng dự án này, đồng thời giới thiệu một số nhà khoa học khác để cùng kết hợp nghiên cứu một số đề tài phục vụ việc xây dựng mô hình nghiên cứu phát triển cây sim sắp tới.

* Anh tính bao nhiêu năm sẽ thu hồi vốn và có lãi?

Phân loại sim để ủ

- Đó là cái lợi bền vững, không phải có được trong ngày một ngày hai. Tôi muốn san sẻ một phần lợi nhuận từ việc kinh doanh của gia đình mình cho bà con nông dân nghèo tại đảo qua việc đầu tư và phát triển mô hình nông nghiệp mới này. Tôi cũng muốn thông qua dự án này làm cho rừng ở Phú Quốc được bảo tồn tốt hơn, trên cơ sở cộng đồng dân cư tại địa phương cùng tham gia bảo vệ và cùng chia sẻ lợi ích từ rừng mang lại. Như vậy, Công ty cổ phần sản xuất thương mại và dịch vụ Sơn Phát không phải bỏ ra một số vốn lớn để xây dựng vùng nguyên liệu khắp đảo cho rượu sim, nhưng vẫn có nguyên liệu ổn định do chúng tôi cùng những người nông dân Phú Quốc đồng hành trong chương trình này.

* Xin tò mò một chút về thương hiệu rượu Sim Sơn trong chuỗi kinh doanh nhà hàng - công ty cung cấp dịch vụ hậu cần của gia đình anh trên đảo?

- Trước đây chúng tôi sản xuất rượu chủ yếu phục vụ trong nhà hàng Vườn Táo của mình. Sau này do nhu cầu phát triển, du khách mua về làm quà tặng nên cần có thương hiệu cho sản phẩm rượu sim. Một người bạn của tôi trong đất liền đã đề nghị lấy tên bà xã tôi ghép với chữ sim thành chữ Sim Sơn để làm tên cho loại rượu này.

* Ở tuổi này với cơ ngơi này, rõ ràng anh là một người thành đạt. Anh nghĩ gì về chặng đường đã qua và sắp tới?

Ông Trịnh Công Phát và TS Nguyễn Minh Thủy (ĐHCT)

- Gần đây tôi nghĩ nhiều về sự phát triển bền vững và tuân thủ pháp luật trong kinh doanh. Theo tôi, cuộc sống này giống như một ngôi trường mà mỗi người chúng ta phải đến để học cả đời. Có người thi đậu cũng có kẻ thi rớt, người thành công kẻ thất bại, nhưng cuối cùng cũng cảm ơn cuộc sống này vì đã cho ta cơ hội được làm người.

* Cảm ơn anh về cuộc trò chuyện.


Ảnh: Dương Thế Lộc, Mỹ Xuyên

■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■■

Bài đã đăng trên Tuổi Trẻ Cuối Tuần số ra ngày 24.4.2009
URL: http://www.tuoitre.com.vn/Tianyon/Index.aspx?ArticleID=313669&

Thứ Bảy, 2 tháng 5, 2009

Bến Tre


Tuần rồi, chúng tôi chia làm hai nhóm, một từ Sài Gòn xuống, một từ Cần Thơ lên, hẹn gặp nhau tại chân cầu Rạch Miễu lúc 10 giờ trước khi vào thị xã Bến Tre làm lễ trao học bổng vào đầu giờ chiều. Trong thời gian chờ đợi, mua một tour du lịch sông nước miệt vườn để coi thử từ sau khi có cầu Rạch Miễu “ốc đảo Bến Tre” ra sao.






Nhóm Sài Gòn theo quốc lộ 1A đi bằng ô tô từ 6 giờ 30, mang theo 40 suất học bổng của Quỹ Thời báo Kinh tế Sài Gòn (Saigon Times Foundation). Nhóm Cần Thơ xuất phát lúc 5 giờ; nhà tài trợ Trần Kim Đính, Giám đốc Công ty Metinfo, góp 30 suất học bổng và tôi làm một chuyến “bụi đời xe ôm”. Kết quả là, dù đi trước và theo đường tắt hương lộ, tỉnh lộ - ngắn hơn từ Sài Gòn - nhưng do phải qua ba chuyến phà Cần Thơ, Đình Khao, Hàm Luông, nhóm của tôi cũng tới đích chậm hơn nửa giờ. Anh Đính nói vui: “Thời buổi này, đi tắt đón đầu chưa chắc đã nhanh”.



Mới hai năm xa trở lại, không ngờ thị xã Bến Tre bây giờ thay đổi quá. Đường sá phong quang, ít thấy khẩu hiệu mà gặp nhiều cây xanh. Cuối tháng Tư, phượng đỏ tưng bừng gối đầu lên những tán hoàng hậu vàng rực rỡ. Rồi những con đường tím ngắt bằng lăng bên những khu phố rợp bóng dừa xanh và những con hẻm mát rượi bóng cây sao cổ thụ. Chợ đông đúc, xe cộ rộn ràng nhưng hiếm khi gặp cảnh vượt đèn đỏ, cải vã, rác rến. Hai bên đường, đi chừng vài trăm bước là gặp một “cô nàng chim cánh cụt” đứng há miệng “cho tôi xin rác”.




Giống như nhiều hương lộ ở Chợ Lách, Mỏ Cày, Giồng Trôm, Ba Tri… đi trong thị xã này, khách lạ không sợ lạc đường vì các giao lộ đều có bảng chỉ đường đúng chuẩn. Dạo quanh phố phường thị xã, gặp nhiều nhà vườn, nhà phố hiện đại xanh um hoa cảnh và nhiều ngôi chùa, nhà thờ vẫn giữ nguyên kiến trúc trầm tư của mấy mươi năm trước.


Thích nhất là trường học; hầu hết các trường từ tiểu học đến phổ thông trung học đều rộng rãi, mát mẻ. Học sinh vẫn nô đùa ầm ĩ trong sân trường nhưng khi ra đường thì đồng phục gọn gàng, chạy xe trật tự. Hai ngày ở đây, tôi không gặp một người ăn xin nào và chỉ có hai lần được mời mua vé số.


Anh Nguyễn Văn Trọng, Giám đốc Trung tâm Điều hành du lịch Bến Tre, nói rằng từ trước khi làm cầu Rạch Miễu, tỉnh đã lo tới những chuyện này. Bến Tre bây giờ học ở nước ngoài nhiều, không còn là ốc đảo nữa.

Anh lấy thí dụ, khu du lịch sinh thái Vàm Hồ bên bờ sông Ba Lai ở huyện Bình Đại lúc mới mở thu hút du khách đông tới nỗi chim cò bỏ những cánh rừng chà là ra đi. Thế là lãnh đạo tỉnh yêu cầu đóng cửa luôn khu du lịch ấy. Hèn chi mà ở trước công viên Hoàng Lam mới mở bên bờ sông Bến Tre, bên cạnh tượng đài “Chiến thắng trên sông”, người ta vẫn giữ lại một đám bần hoang dã đã mọc từ bao đời.



Chiều hôm đó, sau lễ trao học bổng, anh Nguyễn Thành Phong, Phó bí thư Tỉnh ủy, và thầy Lê Ngọc Bửu, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bến Tre, rủ mọi người đi viếng mộ cụ Đồ Chiểu và thăm trường Phan Thanh Giản ở huyện Ba Tri. Chúng tôi hỏi về chuyện học của con em nông dân bây giờ và thắc mắc nhờ đâu đất Bến Tre lại có được những con người lỗi lạc như nhà bác học Trương Vĩnh Ký, cụ Võ Trường Toản, cụ Nguyễn Đình Chiểu, cụ Phan Thanh Giản hay nữ tướng Nguyễn Thị Định. Thầy Bửu nói đang có khoảng 14% trong số hơn 230.000 học sinh của tỉnh còn nghèo lắm nhưng rất ham học. Nhiều em đạp xe cả chục cây số để tới trường vẫn không bỏ học.






Kinh tế Bến Tre vẫn dựa vào nông thôn, lấy nông nghiệp, du lịch, thủy sản làm cái đà đi lên. Anh Phong kể, hồi anh lên Sài Gòn thi đại học phải ở trọ khổ lắm nên sau này khi làm Bí thư Thành đoàn TPHCM, anh đã đề xuất một cách hỗ trợ thí sinh nghèo mà giờ đã thành phong trào “Tiếp sức mùa thi”.

Một người bạn ở Sài Gòn cảm kích trước vẻ đẹp của những ụ rơm vàng ở hai bên đường mà anh nói là lâu lắm rồi mới thấy. Anh Phong bảo, nhưng đó là nỗi lo lớn của tỉnh. Ba Tri có đàn bò hơn 60.000 con, cần có rơm làm thức ăn. Trước mặt nhà thì rơm rạ sạch như vậy nhưng đằng sau nhà thì phân bò đang làm ô nhiễm dần môi trường sống.


…Xin được kết thúc câu chuyện nhỏ về Bến Tre bằng hình ảnh mà anh Trần Kim Đính chụp được khi chúng tôi chạy xe gắn máy lên gần tới giữa cầu Rạch Miễu - cây cầu nối Bến Tre với Tiền Giang và cả nước. Không thể tưởng tượng nổi những cô gái nhỏ nhắn như vậy có thể đạp xe lên tới giữa cầu, ở tít trên cao đầy nắng gió…



Ảnh: Trần Kim Đính

Bài đã đăng tại: