Tìm cơ hội quảng bá sản phẩm đặc trưng ĐBSCL

Bài và ảnh: Lạc Long

Mặc trời nắng nóng, hơn 160.000 lượt khách đã đến với lễ hội bánh dân gian Nam bộ 2015 và tham quan các sản phẩm đặc trưng vùng ĐBSCL của CLB Sản phẩm đặc trưng ĐBSCL (MekongSP Club) suốt từ ngày 27-4 đến 1-5-2015.

Nhiều bạn trẻ tìm hiểu sản phẩm đặc trưng tại gian hàng CLB MekongSP

Biểu diễn đổ bánh xèo tại Lễ hội Bánh dân gian Nam bộ 2015 ở Cần Thơ

Ngày khai mạc lễ hội này, tại một gian hàng của MekongSP, ông Nguyễn Văn Nam, một khách tham quan đến từ Trà Ôn (Vĩnh Long), nhận xét: “Tôi đã nghe về câu lạc bộ này lâu nay, nhưng hôm nay đi hội bánh, thấy sản phẩm và cách trưng bày hay, có thể giúp hộ kinh doanh có một nơi làm đại diện, giới thiệu sản phẩm rộng hơn tới khách hàng ở những sự kiện lớn như vầy”.

Nhằm giúp các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, làng nghề truyền thống vùng ĐBSCL hợp tác giao thương, mở rộng các kênh phân phối sản phẩm cũng như quảng bá thương hiệu, tiếp cận thị trường mới để tăng thêm giá trị gia tăng, Câu lạc bộ MekongSP đã đặt hai gian hàng trưng bày sản phẩm của hơn 50 doanh nghiệp hội viên với gần 100 sản phẩm đặc trưng vùng ĐBSCL tại lễ hội bánh dân gian Nam bộ năm nay.

Ngoài việc trưng bày, giới thiệu sản phẩm, các doanh nghiệp hội viên CLB MekongSP tham gia gian hàng tại Lễ hội Bánh dân gian Nam Bộ 2015 cũng tìm thêm dịp trao đổi ý kiến, chia sẻ kinh nghiệm với nhiều đơn vị khác về quy trình sản xuất, cải tiến mẫu mã, cách tiếp thị… để đáp ứng tốt hơn thị hiếu ngày càng khó tính của người tiêu dùng.

Còn nhớ hôm 28-10-2014, khi Chi nhánh Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tại Cần Thơ chính thức khai trương CLB MekongSP, ông Võ Hùng Dũng, Giám đốc VCCI Cần Thơ, cho biết ĐBSCL hiện có khoảng 300 cơ sở/doanh nghiệp sản xuất các sản phẩm truyền thống với hơn 1.200 mặt hàng đặc trưng, từ các sản phẩm nuôi trồng tự nhiên, đến các mặt hàng thủ công mỹ nghệ, thực phẩm chế biến…

Tuy nhiên, ông Dũng nhấn mạnh rằng, dù các sản phẩm đặc trưng này được đánh giá là ngon, có giá trị dinh dưỡng (thực phẩm chế biến); có chất lượng và mang tính nghệ thuật (hàng thủ công mỹ nghệ) nhưng giá trị kinh tế còn hạn chế.

Về nguyên nhân, theo nghiên cứu của VCCI Cần Thơ, việc chế biến các mặt hàng này chủ yếu ở dạng sơ chế; sản xuất lại quy mô nhỏ lẻ; hình thức trình bày, bao bì sản phẩm không bắt mắt; khâu tiếp thị, quảng bá còn đơn điệu, tẻ nhạt…

Do vậy, theo ông Nguyễn Phương Lam, Phó giám đốc VCCI Cần Thơ kiêm Chủ nhiệm CLB MekongSP, sự ra của CLB MekongSP là điều kiện giúp cho các cơ sở, doanh nghiệp kết nối, trao đổi kinh nghiệm, hợp tác giao thương và mở rộng kênh bán hàng. “Ngoài ra, tham gia vào CLB MekongSP, nhân viên của doanh nghiệp sẽ được đào tào, huấn luyện cách nâng cao chất lượng sản phẩm, phát triển thương hiệu, kỹ năng bán hàng”, ông Lam nói.

Cũng theo ông Lam, trước mắt Mekong SP Club sẽ hoàn thiện bộ máy hoạt động và xây dựng bộ tiêu chí sản phẩm đặc trưng theo hướng phải đồng bộ về chất lượng đối với các sản phẩm trong cùng một nhóm ngành. Khách hàng quan tâm về sản phẩm đặc trưng của ĐBSCL có thể tìm hiểu thông qua website: www.mekongsp.com. Trước mắt, website sẽ hỗ trợ khách hàng bằng ngôn ngữ tiếng Việt, trong năm 2015, hỗ trợ thêm tiếng Anh và tiếng Nhật.

Đến nay, CLB MekongSP có hơn 80 cơ sở, doanh nghiệp là hội viên chính thức, được chia theo 3 nhóm ngành hàng, gồm thủ công mỹ nghệ (gốm sứ, đan thêu, vải lụa, tranh gạo…); thực phẩm (bánh dân gian, thực phẩm chế biến, gia vị nấu, rượu cổ truyền, nước giải khát…) và sản phẩm mang tính tự nhiên (gạo thơm, các loại trái cây, tiêu, ca cao, rau củ...).

Chiều ngày bế mạc lễ hội, tại gian hàng thứ hai của MekongSP, chúng tôi thấy nhiều bạn trẻ tìm hiểu xuất xứ của các sản phẩm khá quen thuộc của ĐBSCL như bánh tráng Tuyết Mai, bánh tráng Lệ Hằng, tương hột Phước Khang, xà lách son an toàn Thuận An, bún – bánh phở Ba Khánh (Vĩnh Long); mật ong Hương rừng tràm U Minh (Cà Mau), trà & rượu Kim Bình, bánh tết lá cẩm Chín Cẩm (Cần Thơ), rượu Thanh Long (Long An), mắm Bà Giáo Khỏe (An Giang)… Bạn Trương Thị Trinh quê ở Hậu Giang, cựu sinh viên Đại học Cần Thơ, nói: “Ước gì các sản phẩm đặc trưng của miền Tây Nam bộ này vô được các siêu thị trong cả nước nhiều hơn nữa”.

Lễ hội bánh dân gian Nam bộ lần thứ 4 với chủ đề “Bánh dân gian Nam bộ hướng đến hội nhập” do Trung tâm Xúc tiến Đầu tư - Thương mại - Du lịch TP Cần Thơ tổ chức tại Cần Thơ từ ngày 27-4 đến 1-5, thu hút trên 120 gian hàng của các doanh nghiệp trong nước đến từ TP Cần Thơ, An Giang, Bến Tre, Đồng Tháp, Hậu Giang, Kiên Giang, Sóc Trăng, Trà Vinh, Vĩnh Long, TP. Hồ Chí Minh, Bình Dương, Tây Ninh, Đắk Lắk, Ninh Thuận, Lâm Đồng, Hà Nội, và ba doanh nghiệp đến từ Pháp, Nhật, Hàn Quốc. Tại Lễ hội, có hơn 100 loại bánh dân gian và 50 món ăn đặc sản vùng miền trong nước và ngoài nước cùng nhiều hoạt động khác như thi làm bánh, trò chơi dân gian…

Theo ông Đào Anh Dũng, Phó chủ tịch UBND TP Cần Thơ, lễ hội nhằm quảng bá các sản phẩm đặc trưng được làm từ gạo, nếp và sau gạo như bột gạo, bột nếp, các loại rau, củ, quả, ngũ cốc… của vùng đất Nam bộ; góp phần nâng cao giá trị thương phẩm của hạt gạo và ngũ cốc, đem lại giá trị tăng cao hơn cho người dân vùng ĐBSCL.

Báo cáo bế mạc lễ hội vào tối ngày 1-5, ông Nguyễn Khánh Tùng, Giám đốc Trung tâm xúc tiến Đầu tư – Thương mại – Du lịch TP Cần Thơ, phó trưởng Ban tổ chức lễ hội, cho biết lễ hội đã thu hút hơn 160.000 lượt khách tham quan, doanh thu 1,77 tỉ đồng. 

 * Đã đăng báo Sài Gòn Tiếp thị 4-5-2015:

 

Khai trương khách sạn 5 sao đầu tiên ở Cần Thơ

Khách sạn Mường Thanh Cần Thơ.

(TBKTSG Online)- Mường Thanh Cần Thơ là khách sạn 5 sao đầu tiên ở TP Cần Thơ được khai trương vào hôm nay, 28-4, tại cồn Cái Khế, quận Ninh Kiều, cách sân bay quốc tế Cần Thơ 10 km.

Khách sạn Mường Thanh Cần Thơ cao 23 tầng, có 309 phòng nghỉ, bốn phòng hội thảo đa chức năng từ 50 – 1.200 chỗ. Công trình này nằm trên diện tích 1,7 ha đất, do Tập đoàn Mường Thanh (Điện Biên) đầu tư, kinh phí 870 tỉ đồng. Đây cũng là khách sạn thứ 30 của Tập đoàn Mường Thanh trong cả nước. (Trong năm nay, tập đoàn này sẽ khai trương tiếp chuỗi khách sạn Mường Thanh tại Cửa Lò, TPHCM, Lào Cai, Quảng Nam, Quảng Bình và Quảng Ngãi).

Đến nay, Cần Thơ có 180 khách sạn (trong đó có 4 khách sạn 4 sao, 7 khách sạn 3 sao, 1 khách sạn 5 sao) với 5.302 phòng. Năm 2014, ngành du lịch TP đón hơn 1,3 triệu lượt khách, tăng 9% so với cùng kỳ, trong đó có trên 220.000 lượt khách quốc tế (tăng 4% ), doanh thu đạt 1.171 tỉ đồng (tăng 20 %).

Quí 1/2015, đã có hơn 343.000 du khách đến với TP Cần Thơ, tăng 18% so với cùng kỳ năm ngoái. Đến cuối năm nay, ngành du lịch TP Cần Thơ dự kiến đón 1,5 triệu lượt khách, doanh thu đạt trên 1.325 tỉ đồng.

Mường Thanh Cần Thơ cũng là khách sạn 5 sao thứ hai ở ĐBSCL sau Vinpear Phú Quốc khai trương tại huyện đảo Phú Quốc (Kiên Giang) hồi tháng 12-2014.

Đã đăng tại TBKTSG Online 28-4:
http://www.thesaigontimes.vn/129623/Khai-truong-khach-san-5-sao-dau-tien-o-Can-Tho.html

Ngày 7-5, mở tuyến bay Cần Thơ – Đà Lạt

Lễ ký kết mở đường bay Cần Thơ – Đà Lạt sáng ngày 23-4-2015.

(TBKTSG Online) - Công ty bay Dịch vụ hàng không (Vasco) sẽ mở đường bay nối Cần Thơ với Đà Lạt bắt đầu từ ngày 7-5 tới, theo thỏa thuận được ký kết sáng ngày 23-4 tại TP Cần Thơ giữa Vasco và Công ty Du lịch Vietravel.

Trả lời TBKTSG Online sau lễ ký kết, ông Vũ Đức Biên, phó giám đốc Vasco, nói: “Đây là mô hình hợp tác giữa hãng hàng không với công ty du lịch và chính quyền địa phương. Cụ thể, do nhu cầu giao thương giữa ĐBSCL với Đà Lạt, Vasco hợp tác cùng Vietravel, UBND TP Cần Thơ và UBND tỉnh Lâm Đồng mở tuyến bay này.”

Ông Biên cho biết, giai đoạn đầu sẽ bay với tần suất hai chuyến mỗi tuần vào Thứ Năm và Chủ Nhật bằng máy bay ATR-72 (65 ghế). “Sau ba tháng bay với hình thức thuê chuyến của Vietravel, nếu lượng khách tăng, chúng tôi có thể tăng tần suất bay và mở đường bay chính thức giữa hai địa phương này,” ông Biên nói.

Chuyến bay xuất phát từ Đà Lạt vào 16 giờ 30 và từ Cần Thơ lúc 17 giờ 35, với giá vé là 999.000 đồng/lượt.

Theo ông Nguyễn Quốc Kỳ, Tổng giám đốc Vietravel, năm 2014, tỉnh Lâm Đồng đón 4,8 triệu du khách, trong đó có khoảng một triệu người đến từ ĐBSCL. Đi đường bộ như hiện nay mất 12 tiếng trong khi đi máy bay chỉ mất một tiếng.

Ông Kỳ nói: “Việc phát triển du lịch ở 13 tỉnh, thành phố vùng ĐBSCL chưa tương xứng với tiềm năng còn rất lớn. Sau đường bay này, chúng tôi sẽ tính toán hợp tác với Vasco và các địa phương khác mở thêm đường bay mới để khai thác tiềm năng du lịch của cả ĐBSCL.”

Cũng từ tuyến bay này, Vietravel mở sản phẩm mới, “Đà Lạt cao nguyên xanh” với hai tour Cần Thơ – Đà Lạt (4 ngày, giá từ 4,49 triệu đồng) và Cần Thơ – Đà Lạt – Nha Trang (5 ngày, giá cao nhất 5,29 triệu đồng).

Ông Đào Anh Dũng, Phó chủ tịch UBND TP Cần Thơ, cho biết lượng khách qua sân bay Cần Thơ ngày càng tăng, năm 2014 là hơn 305.500 lượt, tăng 28% so với năm 2013; quí I-2015 là 105.279 lượt, tăng 64% so với cùng kỳ năm 2014. Cùng thời gian này, có hơn 342.000 du khách đến với Cần Thơ, đạt 25% kế hoạch cả năm và tăng 18% so với cùng kỳ năm 2014.

“Đây là đường bay mới, không chỉ người dân Cần Thơ mà cả vùng ĐBSCL đều mong muốn,” ông Dũng nhấn mạnh.

Từ khi khai trương (năm 2009) đến hôm nay, sân bay quốc tế Cần Thơ đã kết nối với Hà Nội, TPHCM, Phú Quốc, Côn Đảo, Đà Nẵng; dịp Tết hàng năm còn có các chuyến bay tới Đài Loan.

* Đã đăng TBKTSG Online 23-4-2014:
http://www.thesaigontimes.vn/129435/Ngay-7-5-mo-tuyen-bay-Can-Tho-%E2%80%93-Da-Lat.html

Và Saigontimes Daily

ASTON tổ chức thi hùng biện tiếng Anh tại Cần Thơ

Trung tâm Anh ngữ quốc tế Sài Gòn - Aston (trực thuộc Tập đoàn Giáo dục Hoa Kỳ - Aston Education Group - AEG) chi nhánh Cần Thơ vừa phối hợp với Phòng Giáo dục và đào tạo quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ tổ chức hội thi hùng biện tiếng Anh học sinh tiểu học, từ ngày 28-3 đến 11-4-2015.

Ông Jean Pierre Guill và ông Trần Văn Thiếu trao giải nhất cho em Thái Phạm Khánh Tâm và em Huỳnh Ngọc Minh Khuê

Hội thi nhằm đánh giá hiệu quả việc thực hiện Đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020” của Thủ tướng Chính phủ và tạo sân chơi học tập, giao lưu tiếng Anh cho học sinh tiểu học quận Ninh Kiều.
   
Từ 970 thí sinh thi vòng 1 (ngày 28-3), đến 11-4, còn lại 30 thí sinh thi chung kết ở hai nhóm lớp 2-3 và 4-5. Chủ đề thi là gia đình, bạn bè, trường học, vật nuôi và hoạt động yêu thích.

Kết quả, giải nhất nhóm lớp 2-3 thuộc về em Thái Phạm Khánh Tâm, học sinh lớp 2, trường tiểu học Lê Quý Đôn; em Huỳnh Ngọc Minh Khuê, học sinh lớp 4, trường tiểu học Nguyễn Du, đoạt giải nhất nhóm lớp 4-5. Mỗi giải thưởng trị giá 18 triệu đồng, trong đó có một năm học bổng học Anh văn tại Aston Cần Thơ.

Hai em Khánh Tâm & Minh Khuê

Ban tổ chức còn tặng 1 giải nhì, 1 giải ba và 5 giải khuyến khích cho mỗi nhóm. Tổng trị giá giải thưởng là 160 triệu đồng (trong tổng số gần 300 triệu đồng chi phí tổ chức cuộc thi, do Aston Cần Thơ tài trợ).

Trao đổi với Saigon Times Daily, ông Jean Pierre Guill, Tổng giám đốc Aston tại Việt Nam, nói: “Tiếng Anh của nhiều học sinh tiểu học Cần Thơ rất khá, cần tạo thêm điều kiện học tập để giúp các em tiến xa. Aston dự kiến sẽ mở thêm hai chi nhánh ở ĐBSSL, tại Cà Mau và Long Xuyên hoặc Rạch Giá trong năm tới”.

Ông Trần Văn Thiếu, Trưởng Phòng GD&ĐT quận Ninh Kiều, nói: “Nhu cầu học tiếng Anh tăng cường của thiếu nhi ở Cần Thơ rất lớn. Quận rất muốn tổ chức hội thi như vậy  nhưng không có kinh phí. Aston Cần Thơ là trung tâm ngoại ngữ quốc tế đầu tiên ở ĐBSCL làm được điều này”.

Aston mở chi nhánh Cần Thơ vào tháng 6-2014 với các chương trình đào tạo tiếng Anh thiếu nhi, thiếu niên theo chuẩn quốc tế Cambridge như Starters, Movers, Flyers, PET, KET và chuẩn Toefl như Toefl Primary và Toefl Junior.

Aston tại Việt Nam được thành lập vào cuối năm 2005; trước Cần Thơ, đã mở 5 trung tâm tại TP.HCM và Hải Phòng. Tập đoàn AEG đang mở rộng hoạt động ở châu Á từ 19 năm qua với hơn 125 trung tâm như vậy./.

* Đã đăng Saigon Times Daily 13-4-2015:

Cá tra đồng bằng “đấu” cá thanh châu Âu

Sản phẩm cá tra ở ĐBSCL, tới cuối năm 2014, với tên Pangasius, đã được xuất khẩu đến 151 quốc gia và vùng lãnh thổ, doanh thu hơn 1,76 tỉ đô la Mỹ. Tuy nhiên, nếu được tinh chế thay vì chỉ xuất hàng phi-lê đông lạnh, giá trị con cá tra đồng bằng hẳn sẽ cạnh tranh được với cá thanh châu Âu.

Bốn lý do chuộng cá thanh

Ông Rogenberger trao đổi với cử tọa tại hội thảo

“Cá thanh (fish fingers) là sản phẩm cá tiện dùng phổ biến nhất tại Đức”. Ông Rosenberger, phó tổng giám đốc điều hành Công ty Nienstedt (Đức), nói tại một hội thảo về công nghệ chế biến thủy sản diễn ra ở Cần Thơ hôm 8-4. Cá thanh cũng rất phổ biến ở các nước châu Âu khác; năm ngoái, người tiêu dùng ở châu Âu đã ăn hơn 100.000 tấn cá thanh. Giá bán các nhãn hiệu cá thanh tại Đức, vẫn theo lời ông Rosenberger, từ 50 xu đến 1,5 euro/100g.
 
Sở dĩ như vậy - chuyên gia này giải thích tiếp - là vì cái “gu” của người tiêu dùng châu Âu hiện nay thích sử dụng thực phẩm tiện dụng (convenience food) mà trong đó, các loại “làm sẵn để ăn liền” chiếm đầu bảng. Ông lấy thí dụ người Đức thích đi siêu thị mua các nhãn hiệu iglo hoặc ja! cá thanh giá thấp, rồi khái quát bốn lí do cá thanh trở thành sản phẩm tiện dụng phổ biến nhất ở quê hương mình: “Đó là thực phẩm của gia đình; trông không giống cá; khẩu vị không như cá; dễ làm chín; có được miếng cắn giòn”.

Alaska Pollock là nguồn nguyên liệu chính nhập từ Mỹ để chế biến thành các sản phẩm cá thanh. Từ nguyên liệu này, các nhà chế biến ở châu Âu làm ra 17 loại gia vị khác nhau “áo” lên từng sản phẩm để đáp ứng thị trường riêng mỗi nước. Nguyên liệu cá thường chỉ chiếm 60%, sao cho “không còn mùi cá, miếng ăn nhỏ một gắp tay, đóng gói hợp với gia đình 1-2 người, ăn gọn một gói là đủ, không dư thừa”.

Thậm chí, nếu được chế biến theo dòng sản phẩm sinh học hữu cơ (ở Việt Nam hay gọi là sản phẩm xanh), như các nhãn hiệu Bio Fischstabchen hay Seelachs Fischstabchen, giá bán mỗi hộp có thể tới 5-6 euro.

Cơ hội cho cá tra

Nhân viên Hiệp hội Cá tra Việt Nam giới thiệu sản phẩm thủy sản tinh chế từ công nghệ cao của Đức, tại hội thảo ở Cần Thơ ngày 8-4.

“Cá tra Việt Nam hiếm khi được chào bán ở châu Âu với dạng khác hơn là miếng phi-lê cấp đông”, ông Rosenberger nhấn mạnh như vậy sau khi dẫn số liệu, năm 2014, giá trị thủy hải sản Việt Nam xuất khẩu đạt 7,8 tỉ đô la Mỹ, trong đó cá tra chiếm 22,6% và châu Âu là nơi nhập nhiều nhất (19,5%).
 
Ông Rosenberger hỏi: “Cá tra Việt Nam có chất lượng tốt, sản lượng dồi dào, vậy làm sao để bán được giá tốt hơn?”. Ông lấy thí dụ, từ cá tra phi-lê nhập, doanh nghiệp chế biến Pháp đã làm ra sản phẩm Pangasius “Petit” nhãn hiệu bofrost mỗi phần ăn nặng 750g, phục vụ cả cho gia đình và nhà hàng, được bán với giá 12,95 euro. Từ đó, vị chuyên gia về công nghệ chế biến thực phẩm hàng đầu của Đức, khuyến cáo: “Nếu Việt Nam thay đổi được ngành chế biến cá tra theo hướng tinh chế thì chắc chắn giá trị này sẽ tăng cao”.

Đã từng dự Hội chợ Vietfish 2014 ở TP.HCM và vừa đi khảo sát hai ngày trước hội thảo này tại một số doanh nghiệp chế biến xuất khẩu cá tra ở ĐBSCL, ông Rogenberger nhận xét: “Nguyên liệu cá tra của Việt Nam đang có cơ hội rất lớn với thị trường châu Âu vì sản phẩm chỉ mới cấp đông sơ, một lần (trong khi ở Trung Quốc là từ 2-3 lần). Ngoài ra, do biến động tỉ giá, hiện nay giá đô la Mỹ và euro gần bằng nhau, làm cho nguyên liệu Alaska Pollock nhập từ Mỹ tăng, cho nên Việt Nam càng có lợi khi xuất khẩu hàng cá tra sang châu Âu, lợi hơn nữa sau khi các hiệp định thương mại tự do Việt Nam – EU hoặc TPP được ký kết”.

Câu chuyện tiếp theo, thuộc về các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu cá tra của Việt Nam và các nhà quản lý, nhà khoa học. Riêng ở Cần Thơ, ông Đào Anh Dũng, Phó chủ tịch UBND TP Cần Thơ, nói: “TP Cần Thơ có hơn 50 doanh nghiệp sản xuất và chế biến xuất khẩu cá tra nhưng tình hình chung giống như ông Rogenberger nhận xét. UBND TP Cần Thơ ủng hộ tối đa các doanh nghiệp cải tiến công nghệ theo hướng này”./.

* Bài đã đăng tại báo giấy Sài Gòn Tiếp Thị ra ngày 10-4-2015.

Muốn phát triển, sản phẩm cá tra cần được chế biến tinh

(TBKTSG Online)- Các đại biểu là doanh nghiệp, nhà khoa học, nhà quản lý dự hội thảo “Thực phẩm công nghiệp và sự cần thiết của công nghệ chế biến cho ngành thủy sản Việt Nam” tổ chức tại Cần Thơ sáng nay (8-4), đã đồng thuận rằng, ngành cá ra Việt Nam muốn tiếp tục phát triển, ngoài sản phẩm phi-lê đông lạnh, phải đầu tư cho sản phẩm tinh chế để mở rộng cả thị trường xuất khẩu và nội địa.

Quang cảnh hội thảo về chế biến cá tra sáng ngày 8-4-2015 tại Cần Thơ.

Ảnh trang báo SaigonTimes Daily

Ông Nguyễn Việt Thắng, Chủ tịch Hiệp hội Cá tra Việt Nam (VPA – Vietnam Pangasius Association), cho biết công nghệ chế biến cá tra đã có nhưng các doanh nghiệp mới chỉ dừng lại ở chế biến thô, phi-lê đông lạnh - dòng sản phẩm mà cả thị trường xuất khẩu và trong nước đang giảm dần sức tiêu thụ so với sản phẩm tinh chế. “Tới đây, VPA sẽ giúp doanh nghiệp đầu tư mạnh cho công nghệ chế biến hiện đại, có thể chế biến được tất cả con cá tra kể cả đầu, da để có sản phẩm giá trị gia tăng cung cấp cho thị trường”, ông Thắng nhấn mạnh.

Theo ông Võ Hùng Dũng, Giám đốc Phòng Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) chi nhánh Cần Thơ, cả nước hiện có hơn 300 điểm bán thực phẩm chế biến của Nhật Bản, đa phần từ nguồn cá nguyên liệu nhập, trong khi còn quá ít doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào đây.

Vừa đi khảo sát hai thị trường Mỹ và Trung Quốc về, ông Dũng cho biết cả hai thị trường lớn này đều ưa chuộng sản phẩm cá tra được tự họ tiếp tục chế biến đa dạng từ hàng phi-lê đông lạnh nhập của Việt Nam. Ông Dũng kể: “Cuối tháng ba rồi, tại một lễ hội ẩm thực của Trung Quốc, họ đã tổ chức thi nấu 60 món ăn từ con cá tra nhập của ta. Ông chủ tịch lễ hội này nói rằng, họ có thể chế biến được 600 món từ cá tra vì nó rất phù hợp với người tiêu dùng Trung Quốc”.

Ông Võ Hùng Dũng, người đồng thời là Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký VPA, cho biết chỉ trong hai tháng đầu năm nay, thị trường Trung Quốc đã nhập gần 19,2 triệu đôla Mỹ hàng cá tra đông lạnh Việt Nam, tăng 58% so với cùng kì năm ngoái. “Với nguồn cung lớn, phẩm chất cá tra của ta thích ứng với nhiều phân khúc thị trường”, ông Dũng dự báo.

“Cá tra Việt Nam hiếm khi được chào bán ở châu Âu với dạng khác hơn là miếng phi-lê cấp đông”, ông Rosenberger, phó Tổng giám đốc điều hành Công ty Nienstedt (Đức), nhà cung cấp công nghệ chế biến thực phẩm tiện dụng (convenience food), nhấn mạnh. Ông cho biết cá thanh (fish fingers) là thực phẩm tiện dụng được chế biến từ nguồn nguyên liệu Alaska Pollock nhập từ Mỹ, đang được tiêu thụ mạnh ở châu Âu, năm ngoái lên tới 100.000 tấn, riêng ở Đức là 60.000 tấn. Giá bán cá thanh tại Đức đang từ 50 xu đến 1,2 euro/100gram. Ngoài ra, vẫn theo ông Rosenberger, do biến động tỉ giá giữa euro và đôla Mỹ hiện nay làm cho giá nhập nguyên liệu Alaska Pollock cao nên giá thanh sản phẩm cá thanh châu Âu cũng tăng.

Dẫn số liệu, năm 2014, giá trị thủy hải sản Việt Nam xuất khẩu đạt 7,8 tỉ đô la Mỹ, trong đó cá tra chiếm 22,6%, ông Rosenberger nói: “Nếu Việt Nam thay đổi được ngành chế biến cá tra theo hướng tinh chế thì chắc chắn giá trị này sẽ tăng cao”.

Đã từng dự Hội chợ Vietfish 2014 và vừa đi khảo sát hai ngày trước hội thảo này tại một số doanh nghiệp chế biến xuất khẩu cá tra ở ĐBSCL, ông Rogenberger nhận xét: “Nguyên liệu cá tra của Việt Nam đang có cơ hội rất lớn với thị trường châu Âu vì sản phẩm chỉ mới cấp đông sơ, một lần (trong khi ở Trung Quốc là từ 2-3 lần) và vì biến động tỉ giá hiện nay. Ngoài ra, tuy công nghệ của các doanh nghiệp khá tốt nhưng mới dừng ở chế biến thô nên đa số doanh nghiệp muốn đổi mới công nghệ theo hướng tăng chất lượng và giá trị mà người tiêu dùng đang cần”.

Trao đổi với TBKTSG Online, ông Đào Anh Dũng, Phó chủ tịch UBND TP Cần Thơ, nói: “TP Cần Thơ có hơn 50 doanh nghiệp chế biến xuất khẩu cá tra nhưng tình hình chung giống như ông Rogenberger nhận xét. UBND TP Cần Thơ ủng hộ tối đa các doanh nghiệp cải tiến công nghệ theo hướng này”.

Tất nhiên đổi mới công nghệ chế biến phải đi đôi với hàng loạt nội dung khác từ con giống, thức ăn, qui trình, chất lượng, nguồn gốc nuôi, bao bì, mẫu mã, thương hiệu theo chuẩn quốc tế và theo tinh thần Nghị định 36 của Chính phủ cho tới vốn sản xuất, kinh doanh – đều là những vấn đề mà từ người nuôi tới doanh nghiệp, nhà quản lý, nhà khoa học đang lo tháo gỡ.

Theo Hiệp hội Cá tra Việt Nam, năm 2014, Việt Nam đã xuất khẩu cá tra đến 151 quốc gia và vùng lãnh thổ; đạt hơn 1,76 tỉ đô la Mỹ, tăng 0,4% so với cùng kỳ năm 2013. EU đứng đầu (19,5%), kế đến là Mỹ (19%) và đều giảm so với năm 2013. Các thị trường khác ổn định. Diện tích nuôi 3.516 hecta, sản lượng hơn 1,47 triệu tấn, giá cá nguyên liệu khoảng 25.000 đồng/kg.

Hai tháng đầu năm 2015, xuất khẩu được hơn 224,8 triệu đô la Mỹ, giảm 18,2% so với cùng kỳ năm 2014. Trong đó, Mỹ chiếm 21,7%, EU 17,8%, Mexico 9,8% (tăng 31,3%), ASEAN 8,7%, Trung Quốc 8,5% (tăng 58%), Colombia 5,6% (tăng 1,5%), Arập Xeut 3,1 %, Canada 2,5% (tăng 22,5%), các thị trường khác 22,3% (giảm 18,2%). Giá cá nguyen liệu hiện còn khoảng 23.000 đồng/kg.

* Bài đã đăng tại TBKTSG Online 8-4-2015:
http://mobile.thesaigontimes.vn/tinbaichitiet/128791/